resims/29.8.2013/k90270632505482572579384.jpg resims/29.8.2013/k45461672544583091378212.jpg resims/29.8.2013/k549556910992517020821571.jpg resims/29.8.2013/k90358912945175864815712.jpg resims/29.8.2013/k9023684263351231026650.jpg

Hakkımızda

 

dosyaadi-662

Değerli ceviz dostları;

 

Ceviz çok önemli bir meyvedir ve geleceğe yönelik stratejik bir değeri vardır. Uzun dönem depolamaya elverişli, vitamin deposu olan bir meyvedir. Eskiden seyyahlar ve savaşa giden askerlerin heybeleri ceviz ile doluydu ayrıca Ceviz beyin ve kalp dostudur. Cevizin faydalarını ve önemini anlatmak için sayfalar yetmez.

Cevizin anavatanı Türkiye’dir yani Anadolu’dur fakat cevizin anavatanı bir ülke olarak Türkiye %70 civarında cevizi dışarıdan ithal etmektedir.

Şili, ABD gibi ülkelerden temin etmektedir. Ülkemizde 30 yıl kadar önce cevizde kendine yeterken 30 yıl sonra %70 civarı cevizi dışarıdan alıyorsa bu bizim 30 yıldır yanlış yaptığımızı gösterir. Bu da artık kendimizi sorgulama zamanı gelmiş, geçiyor demektir. Bence yaptığımız en büyük yanlışlardan biri 15-20 yıl önce çok fazla ceviz ağacının mobilya sanayii için kesilmesidir. Bunların birçoğunun yurtdışına özellikle İtalya’ya ihraç edilmesidir. Devasa verime yatmış ceviz ağaçları kesildi. Evet kesildi. Fakat yanlış sadece bu muydu ? Tabi ki hayır. Daha büyük hatalar bunu takip etti. Meselâ Kesilen cevizlerin yerine tahmini 50 katı dikildi, 20 yıldır da dikilmekte... Tahmini dikilen fidan sayısı yılda ortalama 20000 MİLYON adettir. Peki ne oldu bu cevizlere? neredeler ? Hâlâ %70 civarı ceviz ithal etmekteyiz. Bu ekilen cevizlerin yarısının kuruduğunu hesap etsek bile şu anda ceviz ihraç eder duruma gelirdik. Fakat hâlâ ithalatçı konumundayız. Çünkü dikilen cevizlerin çok büyük bölümü uyum sorunu yasadı ve yasıyor. Zaten dikilen yerli çeşitlerin çok büyük bölümü çok erken

 

uyanıyor ve %90 cıvarında yandaları meyve vermiyor. Bu da ağacın meyveye çok geç yatmasına sebep oluyor. Ayrıca yandaları meyve vermeyen ağaçlar çok fazla büyüyor. 10x10 , 12x12 gibi aralıktaki mesafelerle dikiliyor. Bu da dekara 8 yada 10 fidan demektir ki 1 dekara 10 fidan dikmeyle yeterli kazanç yapılamaz arkadaşlar kendimizi kandırmayalım... Dünya çoktan sık dikime geçti ABD 1974 yılında Vina’da cisco çeşidiyle 7x3,5 bahçeler kurmaya başladı , birde baktı ki 7x3,5 dikim sıklığı 8x8 , 9x9 sıklığa göre 2 kat fazla meyve veriyor ve bütün bahçeleri sık çit şekli dikime göre dikiyorlar ve son yıllarda ABD 6x3 dikime başladı.

Değerli ceviz dostları ben İbrahim BALKAL olarak 10x10 sıklıkla ve seleksiyonla yani seçilerek bulunup tescillenmiş çeşitlerle dünya ile rekabet edebileceğimize inanmıyorum. Çünkü bunun çok açık örnekleri var. ABD 200 yıllık geçmişi olan franquette ve onun soyundan gelen hartleyden bile 1949 yılından itibaren vazgeçti. Bu çeşitler çok geç uyanan ve antrokoza dayanıklı çeşitlerdi tek dezavantajları yandal verimleri yoktu ve 10x10 dikiliyordu. Bu çeşitler seleksiyon ile seçilmiş çeşitlerdi. Baktılar ki seleksiyon ile seçilen çeşitlerle ticari bahçe kurulmuyor geç verime yatıyor. 1949 yılında California üniversitesinde meyette geç yapraklanan, yandal verimi olmayan çeşidi Payne erken yapraklanan fakat erken verime yatan çeşidi çaprazladı ve bu çaprazlamada 3-4 çeşit buldu. Bunlardan birisi de Pedrodur ve bugünkü Chandlerin ebeveynidir. ABD 1949 yılından bu yana yaklaşık 300 adet civarında melez çeşit buldu ve son yıllarda Chandler den sonra 5. yeni çeşit daha buldu yani durmak yok. Fakat bizim üniversitelerimiz ve araştırma enstitülerimizin tek bir melez çeşidi yok. Biz dünya ile nasıl rekabet edeceğiz? Chandler 25 yıllık çalışmanın ürünü ABD dikilen cevizin % 70 Chandler ve bu çeşidin üretim izni alındı.

 

Artk bizde yetiştirebiliriz ve buna benzer başka çeşitlerde var arkadaşlar Amerikayı bir daha keşfetmenin anlamı yok. ABD'ye onun çeşidi ile karşılık verebiliriz. Sili böyle yaptı chandler serr gibi çeşitleri dikerek şuanda bize ve dünyaya ceviz satıyor. Ama biz özeleştiri yapmaktan korktuk ve bazende işimize gelmedi. Hep yerli çeşit dedik. Soruyorum size yerli verimsiz çeşitleri dikerek, diktirerek dışarıdan ceviz alıp paramızın gitmesimi milliyetçilik yoksa verimli

çeşitleri dikip dışarıya ceviz satmamız mı? Evet, tabiki dışarıya ceviz satmamız çok büyük hizmet ama yabancı çeşitlerle. Tabiki bunları söylerken Türkiye'de bugüne kadar çok yanlışlar oldu ama hiç doğru şeyler güzel şeyler olmuyor mu? diye sorabilirsiniz, evet oluyor Türkiye'de Prf. Dr. Yaşar AKÇA hocamızın önderliğinde melezleme çalışmaları yapılıyor ve ilk sonuçlarda önemli güzel gelişmeler var. ayrıca biz arda fidancılık adına yaşar hocanın kontrolünde melezleme çalışmaları yapıyoruz. Ve ayrıca biz arda fidancılık olarak son yıllarda kurulanbahçelerimizi 7x4, 8x4 olarak kurduruyoruz ve danışmanlık yapıyoruz, ilk sonuçlar çok olumlu. Bende ilk ceviz başladığımda İbrahim BALKAL olarak tavsiye edilen yerli ulusal çeşitlerle bahçe kurmaya başladım, ve 3 sene sonra yaklaşık 2000 fidanı söktüm ve yerine chandler, pedro ağırlıklı yandal verimi yüksek, geç uyanan çeşitlerle bahçe kurduk.

 

İlk bahçemizi 10x10 kurduk ve baktık ağaçlar aşırı verimden dolayı büyüyemiyor. 7x7 mt. dikmeye başladık sonra gördük ki 7x7m geniş son yıllarda kurduğumuz bahçeler 8x4, 7x4 gibi dikili çok büyük bahçeler kurduruyoruz çünkü dünya ile başka türlü rekabet edilemez. Bizim rakiplerimiz 1 dekara 30-40 adet fidan dikerken biz 8,10 adet dikersek rekabet edemeyiz. Çünkü Türkiye'de girdi maliyetleri yüksek bu da cevizin Kg. maliyetini çok artırıyor. 1 dekara 10 ceviz ile 30 cevizi aynı sürüyorsun, suluyorsun, ilaçlıyorsun. 10 adetten 150-200 Kg. civarı ceviz alırken ortalama 30 adetten 400-600 Kg. ceviz alıyorsun. Dekara 10 adet ceviz diken Kg. fiyatı 10 TL. satıyor kurtarmıyor zarar ediyor 30-35 adet diken 5 TL cıvan satıyor ve kâr ediyor ABD ceviz kendi halkına ucuz yediriyor 2-3 dolar civarı yani 5 TL civarı tüketim fazla oluyor. Ama bizde aşılı ceviz 10 TL yani kurtarmıyor. Yanlış dikimden doğan kendi hatamızı hem kendimiz hem de halkımız ödüyor. Özetle üreticide tüketicide memnun değil arkadaşlar aklın yolu birdir hata yaptıysak biz bir yerlerde hata yaptık diyeceğiz yoksa bizim hatamızı Bir ABD'li veya Fransız bize siz hata yapıyorsunuz diye söylemez, hatta derki sizin Yalova Şebin Bilecik vs. çeşitleriniz dünyanın en iyileri, bunlarla devam edin derler. Bu Çeşitler sayesinde bize çok ceviz satıyorlar. Tabi ki bunları söylerken sık dikimin sakıncalarını da söylemek gerekir.

 

Değerli ceviz yetiştiricileri 7x4, 8x4 gibi dikimlerde çok profesyonel budama ve danışmanlık bilgisi gerektirir yoksa aradaki fidanları çok erken çıkarırsınız fakat iyi bir budama ile hiç çıkarmayabilir yandal verimi yüksek olan yabancı çeşitler aşırı verimden dolayı fazla büyüyemiyor. Çok verimli çok iyi kontrol edersek erken meyveye yatırıp büyümesini önleyebilirsiniz. Biz bunu çok güzel bir şekilde başardık. Yani 10x10 diken birisinin 30 yılda kazandığını siz 10-15 yılda kazanabilirsiniz. Biz böyle yapıyoruz.

Sevgili ceviz dostları, bizim bir Amerikalıdan daha fazla ömrümüzmü var 30 yıl bekliyelim. Yoksa ABD'den daha fazla toprağımız mı var 10x10 dikelim. Hayır, öyleyse toprağı ve zamanı ekonomik kullanalım kısa sürede az topraktan maliyetleri düşürerek çok kazanalım dünya bunu böyle yapıyor. Gücü kontrol etmesini öğrenelim. “Kontrolsüz güç, güç değildir.”

Sevgili ceviz dostları ben İbrahim BALKAL olarak şu testimi söylemeden geçemeyeceğim. Bugüne kadar nasıl ki yerli ceviz çeşitleri ile bahçe kuranlar yeterli, ekonomik kazanç elde edemediği ise bundan sonrada yabancı ceviz çeşitleriyle bahçe kuranlar danışmanlık almayanlar, sorup araştırmayanlar, babamdan dedemden böyle gördüm ben yaparım diyenler fazla veya yeterli kazanç elde edemeyecekler. İki önemli sebep; birincisi tozlanma biyolojisi bilmek, İkincisi budama bilmek. Ben İkincisinin üzerinde durmak istiyorum çünkü yabancı çeşit ile kurulmuş çok bahçe gördüm çok büyük bir bölümünde budama hataları had safhada idi. bunlar önümüzdeki yıllarda daha fazla hissedilecek ve şikâyetler çoğalacak. Yabancı ceviz bahçesi kuranlar şunu gözden kaçırıyorlar yerli bahçeleri gezip yabancı çeşitlerle bahçe kurunca iyi güzel verim alıyoruz diyorlar. Oysa çok yanılıyorlar ilk yıllarda alınan verim sizi yanıltabilir, önemli olan budamada verimi her yıl kademeli olarak arttırmaktır. Bu da çok iyi budama ile mümkündür çok iyi budama da cevizi çok iyi bilmek ile mümkündür, yani 8x4 dikimlerde çok fazla verim alamazsınız, şunu diyebilirsiniz yerli çeşitlere göre çok verim alıyoruz ama bizim hedeflerimiz yerli çeşitlerden dekara alınan 150-200 Kg. almak değil ki bizim hedefimiz dekara 400-600kg. verim alan ülkeler olmalıdır, yoksa yine basa döneriz.

 

Sevgili ceviz dostları şu çok tartışılan ama tartışmaya gerek olmayan konuya da değinmek istiyorum. Bodur ceviz konusuna. Arkadaşlar bodur ceviz diye ceviz anacı yoktur. Bunların bodurluğu yani ufaklığı direk verim ile alakalıdır, yani aşırı derecede verim yapmasıyla sürgün gelişimi duruyor. Bu da ağacın gelişmesini önlüyor bu çeşitleri hiç budamazsanız 1 şeftali veya klasik elma ağacı kadar fakat biz bu yandal verimi yüksek çeşitleri sert keserek büyümesini teşvik ediyoruz. Ve bunların içinde cevizler arasında %80-%90 yandal verse dahi budama şekilleri başkadır yani Chandler ile pedroyu kesinlikle aynı budayamazsınız. İleride verim düşer mesela fernor budaması en zor olan çeşitlerden biri Hovart öyle ama baktığınızda hepsinin yandal verimi aynı fakat ayrı budanıyor. Bunu iyi budamak için her bir cevizin karakterini çok iyi bilmek gerekir.

Bir Franguette veya Yalova-1 çeşidi ile bir Pedro veya Chandler çeşidini yanyana dikerseniz aradaki farkı görürsünüz Franguette çeşidini veya Yalova-1 çeşidini büyümeyi durdurmak için az kesim yapsanız dahi belirli oranda ufaltabilirsiniz daha fazla ufalmaz çünkü uçlar kesildiği için yan sürgünler meyvesiz doğuyor bu da ağacın daha uzun sürgün yapmasına neden oluyor. Fakat yanına 1 Pedro Chandler dikersen bunları sertte kessen Franguette kadar büyümediğini görürsünüz kestikten sonra kalan sürgündeki gözler meyveli doğduğu için sürgün gelişimini yavaşlatıyor. Bu da bize şunu gösteriyor ki yandal verimi olmayan çeşitler yerli yabancı fark etmez 10 yaşından önce verime yatmıyor ve çok büyüyor bunlarla kesinlikle 8x4 bahçe kurulmaz sadece 10x10, 12x12 bahçe kurulur. Fakat yandal verimi yüksek olan çeşitler Pedro, Hovart, Chandler gibi çeşitlerle de verimden dolayı büyümediği için kesinlikle 10x10 bahçe kurulamaz bunlarla sık bahçe kurulabilir 8x4, 7x7, 8x8 gibi...