resims/29.8.2013/k90270632505482572579384.jpg resims/29.8.2013/k45461672544583091378212.jpg resims/29.8.2013/k549556910992517020821571.jpg resims/29.8.2013/k90358912945175864815712.jpg resims/29.8.2013/k9023684263351231026650.jpg

Budama

CEVİZ AĞACININ BUDANMASI

Değerli ceviz dostları, Ülkemiz cevizin anavatanı olmasına rağmen ona üvey evlat muamelesi yaptık. Birçok yaşlı ceviz ağacını kestik. Tarlamızın ortasında çıkan ceviz ağaçlarını kökledik ve cevizi bir ANBOYU ağacı olarak gördük. Onu ittik kaktık ve sonunda ihtiyacımız olan cevizin büyük bir bölümünü dışarıdan ithal eder duruma geldik. Sonra bu hatalarımızı yine hatayla düzeltmeye çalıştık. Yaşlı ağaçları kesince yerlerine aşılı ama erken uyanan ve yan dallarında meyve vermeyen az verimden dolayı çok büyüyen ağaçları 10x10 mt. gibi çok seyrek diktik ve bu ağaçların çoğunu neredeyse hiç budamadık veya yanlış budadık hatta bazı çiftçilerimizden ceviz budanmaz diyenler bile oldu. Yani dünyanın 50 sene önce terk ettiği sistemleri denedik ve yine olmadı yine ihtiyacımız olan cevizin %70 bölümünü dışarıdan alıyoruz ithal ediyoruz. Sonra bu işlerin böyle gitmeyeceğini anlayınca özel sektörler sayesinde yabancı çeşitlerle bahçeler kurmaya başladık. Bu güzel bir gelişmeydi. Gezdiğimiz bahçelerde yerli çeşitlerle ortalama dekara 100-200 kg. civarı ceviz alındığını tespit ettik. Fakat yabancı çeşitlerle kurulu danışmanlık almamış ve doğru budanmamış bahçelerde 200-300 kg. verim alındığını gözlemledik. Bu verim yerli çeşitle kurulu bahçelere göre iyi olabilir fakat yeterli değildir. Çünkü dünya ortalaması 400-500 kg. civarıdır. Fakat uzman bir cevizciden danışmanlık almayan çiftçilerimizin 500 kg. verimeçıkmaları cok zor fakat daha az verim alınması halinde maliyetler yükseliyor. Sevgili ceviz dostları Budamanın verime etkisi yaklaşık %50 civarıdır. Bende İbrahim Balkal olarak yıllardır edindiğim tecrübeleri sizlere aktarmayı bir görev saydım . Çünkü ben her sene binlerce ceviz ağacı buduyorum ve senelerce bunların sonuçlarını not aldım. Şu anda budamış olduğumuz bahçelerde çok şükür 500 kg civarı verim alabiliyoruz. Ülkemizde cevizin budaması ile ilgili çok detaylı bir kitap olmadığı için sizlere bu kitabı yazmayı uygun gördüm kitabımda budamayı detaylı bir şekilde, budanmış hali budanmamış hali ve de verimli halini sözlü ve görsel olarak anlatmaya çalışacağım. Sevgili ceviz dostları eğer ceviz ağacımızı 1 yaşından itibaren budamaya başlarsak ağacımız istediğimiz şekilde ve istediğimiz kadar büyür ve istediğimiz kadar da meyve verir. Fakat ağacımızı kendi haline bırakırsak ağaç kontrolsüz şekilde büyür, ve daha az meyve verir ki bu da bizim için ekonomik olmaz. Budamada amaç ağacın gücünü kontrol etmektir. Çünkü kontrolsüz güc, güç değildir.

dosyaadi-663 BUDAMA 1.YIL

1 Yaşında yeni dikilen fidanlar eğer tüplü ise ilk sene hiç bir işlem yapılmadan bırakılır. Budama gerektirmez. Fakat fidan açık köklü ise üstü 1 mt. gibi vurulur ve 1 litre plastik beyaz boyaya 1 litre su karıştırılarak fidan boyanır. Bu işlem fidanı ilk yıl kışın soğuğundan, yazın güneş yanığından koruyacaktır. Fidanımızın yandan çıkan sürgünlerine hiç dokunulmaz. Bu sürgünler hem kök gelişmesine katkı yapacaktır, hem fidanı güneş yanığından koruyacaktır.
 

 
 

BUDAMA


2 yaşındaki fidanın ilkbaharda yan sürgünleri temizlenir. İçinde 1 tane dikine gelişen sürgün bırakılır ve bu sürgünün tek lider şeklinde büyümesine dikkat edilir. 2. yılın sonunda iyi bir bakımda genelde 2 veya 3 mt. ulaşır. 2 yılda eğer 2 mt. den daha az gelişmiş ise bakımda,sulamada ve ya toprakta sorun var demektir. 2 yılın sonunda yaprağı dökünce veya ilkbaharda fidan yapraklanmadan önce 2 mt. ve ya daha yukarıdan tepe vurulur. Tepe vurması 2 mt den aşağıdan olmamasına özen gösterilir. Eğer tepe vurma 2 mt. den daha aşağıdan yapılırsa bir sonraki sene alacağımız aşağıdaki ilk dal yere daha yakın olacaktır, bu da mekanik silkelemede ve diğer kültürel işlemlerinizi yapmanızda size problem çıkartacaktır. Tepe vurulunca en üstteki gözün altındaki gözler Lidere rakip olmaması için aşağıya doğru 25 cm kadar ağaç uyanınca kopartılır. Bu işlem liderin daha hızlı gelişmesini sağlar. Bu işlem şunun için çok önemlidir ; Lideri ne kadar çok geliştirirsek bir sonraki senenin ikinci katını daha kolay alırız. İleride değişik dallı modifiye sistemi oluşturmak için bu cok önemlidir.

Not : ABD. Şili, Fransa Gibi cevizcilikte gelişmiş ülkelerde 2 yaşındaki fidan boyları genelde 4 mt ve ona yakın olur, bu ülkelerde 2 yaşındaki fidanlarda üst kesim 3.5 mt. civarı yapılır, bu yükseklik 8 adet civarı yan dal alınmasına olanak sağlar, bu işlem verimi 1 yıl öne çeker.

Maalesef ülkemizde kültürel işlemlerdeki eksiklilklerden dolayı 2 yaşında 4 mt. ulaşan fidan sayısı çok azdır.

 

 
 

BUDAMA

3 yaşında üstü 2 mt. veya daha üstten kesilen fidan yana ve dikinesürgünler yapar bu sürgünlerin uzunluğu 1.5-2 mt. civarı veya daha uzun olması gerekir eğer sürgünler 1 mt. den daha kısa ise toprakta, sulamada, bakımda problem var demektir. Bu sürgünlerden yaprağını dökünce sarmal şeklinde 4 ile 6 adet yan dal seçilir. Bu dalların aynı noktadan alınmamasına, aralarında mesafe olmasına özen gösterilir. Alttaki ilk dalın 1.40 mt. den daha aşağıdan alınmamasına özen gösterilir, daha yukarıdan alınabilir çünkü daha aşağıda bırakılan dal size gövdeden mekanik silkelemede ve diğer kültürel işlemlerinizi yapmanızda problem çıkaracaktır. 3 yaşındaki fidan ağaç uyanmadan, (Ocak , Şubat, Mart gibi) yan dalların uzunluğu 1.5-2 mt. ise veya daha uzun ise %40-50 civarı geriye doğru kesim yapılır eğer dalların uzunluğu 1 mt. veya daha kısa ise bu kesim % 60 civarı olması gerekir. 1 mt. civarı sürgünü uzun keser isek kalan göz sayısı fazla olacağı için ve bu gözlerin hepsine yakını meyve vereceğinden hem ağacımız çok az gelişecektir hem de ici cıplak-lasacaktır. Amaç 3 yasındaki ağaçtan fazla meyve almak değil ağacımızı geliştirmek olmalıdır. Çünkü ufak ağaç az meyve demektir. 3 yaşındaki ağaçta geriye doğru kesim derin olursa ağacımız hem yan dalları kuvvetli ve kalın olacaktır hem de ağacımızın gövdesi kalınlaşacaktır. Bu da ileride daha fazla meyve alınacak demektir. 3 yaşındaki bir ağacı meyveye budamak doğru değildir.

 

 
 

BUDAMA

4 yaşındaki ağaç resimdeki ilkbahardaki halidir. artık ağacımızı verime yatırmaya başlamalıyız. Ağacımızın alt dalların sürgünlerin uzunluğu ticari bir bahçe olması için 1.5 veya 2.5 mt civarı olması gerekir. Daha uzun da olabilir. İyi bir bakımda rahatlıkla bu rakama ulaşılır. Üst kattaki  sürgünlerin uzunluğu ortalama 1.5 mt civarı olması gerekir. Evet, artık ağacımızı budamaya başlayabiliriz. Alt kattaki seçtiğimiz 4 ile 6 adet arası dalları %40 civarı geriye doğru kesim  yapılmalıdır. Geriye doğru kesim ağacımızın gelişmiş olmasıyla alakalıdır. az gelişmiş ise geriye doğru sert kesim, çok gelişmiş ise geriye doğru daha az kesim yapmak gerekir  Bu kesim bizim ağacımızın geriye doğru bütün gözlerinin uyanmasını sağlayacaktır. ve bu uyanan sürgünlerin alt gözleri daha kısa dalın ucuna yakın olanlar yine uzun olacaktır. Çünkü bitki besin elementlerinin %70 civarı uç tomurcuklar alır. Arkadaki kısa sürgünleri de 1 yıl sonrasının meyve tomurcuklarını oluşturur ve böylece ağacımızın bütün meyve gözleri  uyanmış olur ve ağacımızın içide çıplaklaşmamış olur. Burada amaç ağacın her santimetresini doğru kullanmaktır, Ağacımızın her 10 ile 20 cm de bir meyve sürgünü oluşturmaktır. Buda geriye doğru kesimi doğru yapmakla mümkün Burada amaç ağacımızın gücünü kontrol etmektir. Çünkü kontrolsüz güç değildir. Üst kattaki dalların kesimi üst kat için sarmal şeklinde ortalama 4-5 dal seçilir bu dalları aynı noktadan almamaya özen gösterilir ve bu dallar ortalama %40 civarı geriye doğru kesilir. yine ortada bir lider bırakılır liderinde ucu vurulur. 2 katın arasındaki mesafenin çok yakın ve çok uzak olmamasına dikkat edilir. iki dalın arasındaki mesafe az ise güneş ışınlar yeterli miktarda alınmadığından meyve tomur-cukları kışa odunlaşmadan girer kış soğuklarından zarar görür. Dalların arasındaki mesafe çok ise güneş ışınları direk ağacın içine gireceği için meyvelerin güneş yanığına maruz kalmasına sebep olur.

 

 
 
 

BUDAMA

5 yaşındaki ağacımızı artık kademeli olarak daha fazla verime yatırabiliriz. Fakat kesinlikle tam verime yatırmamalıyız. çünkü uç kesimini %20 civarı yaparsak verim çok artacak ve büyüme  anîden duracaktır ve ağacımız ufak kalacak. Ağacımızı nereye kadar büyütece-ğimiz dikim sıklığına göre değişir. Doğrusu ağacımızı bize kültürel işlemlerimizi yapacağımız mesafe kalıncaya kadar büyütmemiz gerekir. Bunun için ağacımızın alt ve üst kattaki sürgünlerini ağacımızın gelişmesine göre %40 civarı geriye doğru kesmeye devam etmeliyiz Ağacımız istediğimiz kadar gelişme-mişse geriye kesim daha fazla olabilir. Yeterli veya daha fazla gelişmiş ise geriye doğru kesim daha az olabilir. Artık ağacımız verime yatmaya başladığı için sürgün uzunlukları kısalacaktır. Eskisi kadar çok sürgün çıkarmayacaktır. Fakat ağacımızın içindeki gövdede ve yandallarındaki kısa meyve tomurcuklarına kesinlikle dokunmamalıyız çünkü bu kısa sürgünler bizim meyve depolarımızdır. Fakat ağacımızın içinden çıkan obur sürgünleri ağacımızın içini gölgelememesi için dipten kesip çıkarmalıyız. Ayrıca üst üste gelen dalları da çıkarmalıyız. Bunun bize 2 önemli katkısı olacaktır. 1 ağacımızın içine güneş ışınlarının girmesini sağlayarak yeni meyve tomurcukları oluşturacaktır ve diğer var olan meyve tomurcuklarının güneş alıp pişmesini yani odunlaşmasını sağlayıp ağacı kış soğuklarından koruyacaktır. Aksi takdirde güneş ışınları ağacın içine girmezse meyve tomurcukları odunlaşmayıp kış soğuklarında zarar görecektir. Böylece ağacımızın içi meyvesiz kalacak. meyveler sadece ağacın dış güneş gören yüzeyinde kalacaktır. Bu da bize %50 ve daha fazla meyve kaybına sebep olacaktır. 2 ayrıca obur dalların ve üst üste gelen dalların  çıkarılması ağacımızın içine rüzgârın girip havalanmasını sağlayacaktır. Bu da ağacımızı mantarı hastalıklardan koruyacaktır. Hem ağacımız sağlıklı olacaktır hem de ilaçlama  maliyetimiz azalacaktır.

 

 

   NOT; Bu budama şekilleri dikim aralığı 7 x 7 - 8 x 8  veya daha  fazla olan ve yandal verimi yüksek çeşitle kurulu bahçeler için geçerlidir.

 

 

 
 
 
6yaşında ki bir ağacın alt ve üst kattaki 1 yıllık sürgünlerini % 30-40 arası geriye doğru kesime bize kültürel işlemlerimizi yapacağımız, bir mesafe kalıncaya kadar devam etmeliyiz.Çünkü 6 yaşındaki bir ağaç 7x7 mt. Mesafeyi henüz kapatamaz.
 
 
7 yaşında ki bir ağacın bir yıllık sürgünlerini % 30 civarı geriye doğru kesime kültürel işlemlerimizi yapabileceğimiz bir mesafe kalıncaya kadar devam etmeliyiz. Bu kesim ağacımızın hem büyümesini sağlıyacak hemde içinin çıplaklaşmasını önlemiş olacaktır, ağacımızın büyümesi durdurmak için %15-20 lik bir geriye doğru kesim yeterli olacaktır. Bu aşamadan sonra ağacımız verime yattığı için sürgünler daha kısa olacaktır.Not: Bu budama şekilleri 7x7 mt. 8x8 mt. Veya daha fazla aralıklarla kurulmuş yandal verimi yüksek bahçeler için geçerlidir.
 

YAN DAL VERİMİ OLMAYAN ÇEŞİTLERİN BUDAMASI

Budama yandal verimi olmayan çeşitler için meselâ ( KR.1- KR.2- Maraş 18.- S.1 -Yalova 1. - Y.2 - Y.3 - kaplan-bilecik-franguette-hartley-meylan gibi çeşitler için budama geriye doğru sert olmamalıdır. Çünkü bu tip ağaçlar yandallarından meyve vermediği için geriye kesim sert %50 civarı yapılırsa ağaçta kalan kısımdaki gözler meyvesiz doğacağı için ağacımız çok fazla büyüyecektir. Bu tip ağaçlarda geriye kesimi ortalama % 20 civarı yapmamız gerekir böylece büyümeyi biraz durdurabiliriz. Fakat kesinlikle yandal verimli bir ağaç kadar ufaltamayız. Bu tip ağaçlarda bahçe kurulacak ise 10x10 mt. veya daha fazla aralıklarla bahçemizi kurmalıyız aksi takdirde bunlarla 8x4 gibi bahçe kurarsak ağaçlar meyveye çok geçyatacağı için 6. 7. yaşında ara mesafeyi kapatırlar. Bu da bizim için ekonomik olmaz.

 

ÇİT ŞEKLİ SIK DİKİM

Ülkemizde pek fazla bilinmeyen fakat dünyada uzun zamandır uygulanan ve hızla yaygınlaşan bir sistemdir. Çit şekli dikim yandalları %80 civarı meyve veren çeşitler için uygundur. Burada amaç dekara dikilen fidan sayısını çoğaltarak dekardan alınan verimi arttırmaktır, aynı bodur elma, armut, kiraz bahçelerinde olduğu gibidir. İlk çit şekli bahçeler ABD de 1974 yılında Vinada, Cisco çeşidi ile kurulmaya başlandı. Birde baktılar ki normal 8x8, 9x9 dikime göre %50 daha fazla verim alındığını görünce yeni dikilen bahçelerin birçoğu sık dikime yani 8x4 7x3,5 gibi geçildi. Sık dikimde dekara 600-700 kg. civarı ürün alabilirken 7x7 8x8 gibi dikimlerde bu verim dekara 400-500 kg. civarıdır. Bu değerler dünya ortalamasıdır fakat ülkemizde bu verimlere ulaşabilen hemen hemen hiç bir çiftçi veya işletme sahibi yok gibidir. Çit şekli sistemin budaması çok önemlidir hiç hata yapmamak gerekir. Aksi halde aradaki fidanlar erken çıkacaktır ama doğru bir budama çok uzun yıllar çıkmayabilir. Biz Arda fidancılık olarak 4 senedir bahçeleri sık dikim ile kurduruyoruz. Çünkü girdi maliyetlerini başka türlü düşüremeyiz Çok şükür Türkiye de ilk çit şekli bahçeler kurmak bize nasip oldu ve ilk aldığımız sonuçlar çok olumlu çünkü çit şekli dikimin budamasını çok iyi biliyoruz ve bu bilgileri sizlere aktarmayı bir borç olarak görüyorum. Büyük bahçeler kurmak isteyen çiftçilerimiz uzman bir cevizciden danışmanlık almasını tavsiye ederim. Çünkü bu sistemde hiç hata yapmamak lâzımdır. Bu sistemin en büyük Avantajı 6 yaşından sonra mekanik budanabilmesidir. Bu da insan gücünü azaltıp maliyetleri olumlu yönde düşürür, fakat 6 yaşına kadar budama mutlaka insan gücüyle yapılmalıdır, ağacımıza 4 yaşına kadar şekil budaması 5 ve 6 yaşında verim budaması yapılmalıdır.

 

5 YAŞINDA Kİ ÇİT ŞEKLİ (SIK DİKİM) İLE KURULU BAHÇELERDE BUDAMA

Çit şekli kurulu bahçelerde budama, 4 yaşına kadar normal budamada olduğu gibidir. 5 yaşında ağacın sıra üzeri 4 mt. olan tarafların sürgünlerin geriye doğru kesimini çok sert yapmamalıyız, aksi takdirde ağaçlarımız fazla büyüyerek arayı çabuk kapatıp birbirine girecektir. Sıra üzeri kesimini %25’lik kesim yaparak hem büyümeyi durdurabiliriz hem de dalın bütün gözlerinin uyanmasını sağlarız ve ağacımızın içi de çıplaklaşmamış olur. Böyle budamanın sonucunda sıra üzeri dalın her 10-15 cm. de bir meyve tomurcuğu almış oluruz. Böylece ağacımızın bu dallarından çok meyve almış oluruz ve fazla meyveden dolayı da ağacımızın sıra üzerindeki dalların gelişimini durdurmuş oluruz. Sıra arası 7 veya 8 mt. olan taraftaki dalların geriye doğru kesimini bizim kültürel işlemlerimizi yapmamıza yetecek mesafe kalıncaya kadar sert kesmeye devam etmeliyiz 5 yaşındaki ağacımızın sıra arası dallarını ortalama %40 civarı geriye doğru kesmeliyiz bu kesim iyi bir bakımla ağacımızın sürgünlerinin gelişmesine yeterlidir fakat ağacımız zayıf ise bu kesimi daha fazla yapabiliriz. Böylece ağacın sıra arası dallarının gelişmesini teşvik etmiş oluruz.

6 yaş çit şekli dikimde 6 yaşında sıra üzeri sürgünlerin uçları ortalama %15-20 civarı geriye kesim yapılır ve bu kesim bütün gözlerin patlamasını sağlayacaktır ve ağacımızı içinde hiç çıplaklaşma olmayacaktır. Bundan sonra sıra üzeri dalların kesimi yapılmaz çünkü bu kesimden sonra sıra üzeri dalların gelişmesi duracaktır. Fakat sıra arası 7 veya 8 mt. olan tarafların geriye doğru kesimini ortalama %50 civarı yapmaya devam etmeliyiz çünkü 7-8 mt. mesafeyi 6 yaşında bir ağaç kapatamaz en az 2-3 yıl daha %30-40 civarı geriye doğru kesime ağacımızın gelişmesine göre devam etmeliyiz. Kültürel işlemlerimizi yapacağımız kadar bir mesafe kalınca ağacın büyümesini durdurmak için ortalama %10-20’lik bir geriye doğru kesim yapmak yeterlidir. Bu kesimden sonra ağacımızın gelişmesi duracaktır.

 

HİÇ BUDANMAMIŞ CEVİZ AĞACININ BUDANMASI

Doğada kendi başına yetişmiş veya aşılı olarak dikilmiş fakat hiç budanmamış ceviz ağaçlarında verim genellikle hep ağacın dış yüzeylerinde olur. Ağacın içinde meyve çok az olur, bunun sebebi ağacın içine güneş ışınlarının yeterince girmemesidir. Ağacın içine güneş ışınları girmezse ağacımızın içi meyve tomurcuğu oluşturamaz, olan meyve tomurcuklarıda olgunlaşamadan kışa gireceği için kış soğuklarından şiddetli zarar görür, böylece meyveler ağacın dış yüzeyinde oluşur. Ağacımıza karşıdan baktığımızda üzerinde çok meyve olduğunu sanırız. Fakat ağacı hasat edince az verim aldığımızı görürüz. Ülkemizde genelde durum bundan ibarettir. Devasa büyük ağaçlardan çok az verim alabiliyoruz. Ülkemizde girdi maliyetleri de çok yüksek olduğu için bu tip bahçeler ticari bir bahçe olmuyor. Ve genelde terk ediliyor. Oysa doğru budamayla bu bahçeler ekonomiye tekrar kazandırılabilir. İsterse tek bir ağacımız bile olsa ve bu ağacımızı doğru budayabilirsek bir haneye yetebilecek kadar ceviz alınabilir. Hatta satılabilirde....

 

HİÇ BUDANMAMIŞ CEVİZ AĞACININ BUDANMASI

Doğada kendi başına bırakılan ceviz ağaçları genelde dikine ve yatay sık dallar yapar. Bu sık dallar neticesinde ağacın içine güneş ışınları giremez ve meyve tomurcuğu oluşturamaz olan meyve tomurcukları da kurur. İlk önce yapmamız gereken işlem sık dalları seyrekleştirmek olmalıdır. Dikine gelişen lidere rakip olan dallar alınır. Lider tek bırakılır. Yatay gelişen dalların üst üste gelenlerin bir tanesi alınır ve ağacın içine güneş ışınlarının girmesi sağlanır. Yalnız burada şuna dikkat etmek gereklidir. Gereksiz yere çok fazla dal çıkarmamalıyız. Çünkü buda verimi düşürür. Bu kesimlerin bize iki olumlu etkisi olacaktır. 1 tanesi ağacımızın içine güneş ışınlarının girmesi. 2. ise bu sert kesimlerin sonucu olarak yeni meyve sürgünleri oluşacaktır. Bu yeni sürgünlerin kısa olanlarına dokunulmaz bu kısa sürgünler bizim meyve depolarımız olacak fakat çok uzun süren obur sürgünleri yine dipten kesip çıkartmalıyız, aksi taktirde bu obur sürgünler ileride ağacımızın içini gölgeleyecektir.

 

Doğada Kendi Halinde Bırakılmış Hiç budanmamış ceviz ağacı

 

Doğada Kendi Halinde Bırakılmış Hiç budanmamış ceviz ağacının

 

Budandıktan sonra ki hali

 

UÇ KESİMİ YAPILMAMIŞ, YANLIŞ BUDAMA SONUCU İÇİ ÇIPLAKLAŞMIŞ HİÇ MEYVE TOMURCUĞU OLMAYAN BİR CEVİZ AĞACI ÖRNEĞİ

 

UÇ KESİMİ YAPILMIŞ, DOĞRU BUDAMA SONUCU TAM VERİME YATMIŞ İÇİ MEYVE İLE DOLU BİR CEVİZ AĞACI ÖRNEĞİ

AŞI YAPILMIŞ YETİŞKİN AĞAÇLARIN BUDANMASI

Verimsiz çeşitlerin aşı uygulaması ile çeşit değiştirilmesi ülkemizde hızla yaygınlaşmaktadır. Bu güzel bir gelişmedir. Tâbi her yeni uygulamanın sakıncaları olduğu gibi bununda bazı sakıncaları vardır. Burada en çok dikkat etmemiz gereken konu, ağaçlarımızı aşı ile çeşit değiştirdikten sonra kendi haline bırakmamalıyız. Çünkü aşılanan ağaçların gövdeleri kalın ve kuvvetli olduğu için üstündeki yeşil alan bir anda kesilince ağacımızın gelişmesi çok hızlı olacaktır, ve sık dallar yapacaktır, bu dallar da ağacımızın hem şeklini bozacak hem de içini gölgeleyecektir, bunun sonucu olarakta ağacımızdan istediğimiz verimi alamayacağız. Öncelikli olarak üst üste gelen dallar alınız. Liderin rakipsiz kalmasına özen gösterilir. İki üç yıl içinde ağacımıza modifiye lider şekli verilmelidir. Fakat ağacın içindeki ufak meyve dallarına dokunulmaz. Ağacımızın yan sürgünlerinde geriye doğru ortalama % 40 civarı kesim yapılır. Bu kesim geriye doğru bütün gözlerin uyanmasını sağlayacaktır. Ağacımızın içi çıplaklaşmayacaktır. Bir sonraki yılın 2. katını oluşturmak için liderin tepesi vurulur.
 
BUDAMA RESİMLERİ
 
images/72.jpg